Beta balığında fazla besleme ve şişkinlik

Betanın karnının şiştiğini fark etmek endişe verici olabilir. Çoğu durumda neden basittir: fazla yem ya da kabızlık. Doğru adımlarla birkaç gün içinde düzelir. Ancak şişkinlik bazen daha ciddi bir hastalığın belirtisi de olabilir. Bu sayfada şişkinliğin nedenlerini nasıl ayırt edeceğinizi ve her durumda ne yapmanız gerektiğini anlatıyoruz.

Normal karın nasıl görünür?

Sağlıklı bir betanın karnı yandan bakıldığında hafifçe yuvarlaktır, gövde hattını bozmaz. Yemekten hemen sonra biraz dolgunlaşması normaldir; birkaç saat içinde eski haline döner.

Endişelenmeniz gereken durum, karnın sürekli şişkin kalması, giderek büyümesi ya da başka belirtilerle birlikte görülmesidir.

Şişkinliğin nedenleri: nasıl ayırt edilir?

Durum	Belirtiler	Ciddiyet
Fazla besleme	Yemekten sonra belirgin şişlik, birkaç saatte geçer	Hafif
Kabızlık	Sürekli şişkin karın, dışkı yok ya da ipliksi dışkı	Hafif – orta
Yüzme kesesi sorunu	Yan yatma, ters dönme, yüzeyde kalma ya da dibe çökme	Orta
Ödem (dropsy)	Pullar çam kozalağı gibi kalkık, şiş gövde, gözlerde şişlik	Ciddi
Yumurta dolu dişi	Dolgun karın, dikey açık çizgiler, beyaz yumurtlama borusu	Normal
İç parazit	Zayıflama ile birlikte şişlik, beyaz ipliksi dışkı	Orta – ciddi

Fazla besleme ve kabızlık

En yaygın nedenlerdir ve çoğu zaman birlikte görülür. Betaya midesinin kaldırabileceğinden fazla yem verildiğinde, özellikle de kuru pelet ve kurutulmuş yemler suda şiştiğinde, sindirim yavaşlar ve bağırsaklar tıkanır.

İpuçları: Karın simetrik şekilde şişkindir, beta genellikle hâlâ yeme ilgilidir, birkaç gündür dışkı görmüyorsunuzdur ya da dışkı ipliksi ve uzundur.

Yüzme kesesi sorunu

Yüzme kesesi, balığın suda dengede kalmasını sağlayan hava kesesidir. Şişkin bir bağırsak bu keseye baskı yapabilir. Beta yan yatar, ters döner, yüzeyden ayrılamaz ya da dibe çöker. Çoğu zaman kabızlığın bir sonucudur ve kabızlık çözülünce düzelir.

Şişkinlikte adım adım yapılacaklar

Ödem belirtisi yoksa ve beta normal davranıyorsa şu adımları izleyin:

1. Yemi kesin. 2–3 gün hiç yem vermeyin. Beta yem istese de vermeyin.
2. Sıcaklığı kontrol edin. Su 26–27 °C olsun. Sıcaklık sindirimi hızlandırır; soğuk su kabızlığı uzatır.
3. Su değerlerini ölçün. Amonyak ve nitrit 0 olmalı. Kötü su kalitesi her şeyi zorlaştırır. Gerekirse %25 su değişimi yapın. Bkz. su değerleri
4. Akıntıyı azaltın. Yüzme kesesi etkilendiyse betanın yüzeye kolayca ulaşabileceği sakin bir ortam sağlayın. Su seviyesini biraz düşürmek ve yüzeye yakın bir dinlenme yaprağı koymak yardımcı olur.
5. Dafnia verin. Yemsiz günlerden sonra ilk öğün olarak küçük bir porsiyon dafnia verin. Dafnia’nın kabuğundaki lif bağırsakları harekete geçirir.
6. Yavaşça normale dönün. Sonraki günlerde küçük porsiyonlarla peletlere geri dönün. Kuru yemleri bir süre ıslatarak verin.

Çoğu durumda 2–5 gün içinde karın normale döner ve dışkılama başlar.

Bir haftadan uzun sürerse ya da durum kötüleşirse sorun büyük olasılıkla beslenmeyle ilgili değildir. İç parazit, enfeksiyon ya da organ sorunları gibi nedenler için bir veterinere ya da deneyimli bir akvaryumcuya danışın.

Önlemek tedaviden kolaydır

• Porsiyonu küçük tutun. Bir öğün betanın gözünden büyük olmamalı. Bkz. ne kadar yem verilir?
• Haftada bir gün yem vermeyin. Bkz. günde kaç kez beslenir?
• Kurutulmuş yemleri ıslatın. Freeze-dried kan kurdu ve artemia midede şişer.
• Çeşitlilik sağlayın. Haftada 1–2 kez dafnia ya da artemia verin.
• Sıcaklığı sabit tutun. Soğuk suda sindirim yavaşlar; ısıtıcı şarttır.
• Beslemeyi takip edin. Evde birden fazla kişi besliyorsa basit bir çizelge tutun.

Ne zaman uzmana danışmalı?

• Pullar kalkıksa (ödem belirtisi)
• Gözler dışarı fırlamışsa
• Şişkinlik bir haftada düzelmiyorsa ya da artıyorsa
• Şişkinlikle birlikte zayıflama, renk solması, nefes nefese kalma varsa
• Beyaz, ipliksi dışkı ile birlikte iştahsızlık varsa (iç parazit şüphesi)

Bu durumlarda balığı ayrı bir akvaryuma almak, hem diğer canlıları korur hem de tedaviyi kolaylaştırır.